Pompa SPLIT czy MONOBLOK?

To pytanie nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi.

Wielu inwestorów opiera swój wybór na informacjach znalezionych w internecie. Często powtarzanym argumentem jest zła sława czynnika chłodniczego lub obawa przed wycofaniem R410A. Zdarza się też, że lokalni wykonawcy – tzw. „złote rączki” – promują pompy typu monoblok, ponieważ nie posiadają uprawnień do instalacji systemów SPLIT.

A jak jest w rzeczywistości?

Niezależnie od rodzaju, każda pompa ciepła – zarówno SPLIT, jak i MONOBLOK – skutecznie spełnia swoją funkcję. Poza kilkoma technicznymi przypadkami, wybór między nimi zależy głównie od indywidualnych preferencji inwestora, warunków montażu i oczekiwań dotyczących użytkowania.

MONOBLOK – prościej, ale nie zawsze łatwiej

W pompie typu monoblok cały układ chłodniczy zamknięty jest w jednostce zewnętrznej. To oznacza, że w środku domu nie potrzebujesz osobnej jednostki wewnętrznej (o ile nie korzystasz z zasobnika CWU). Montaż monobloku jest dzięki temu szybszy i nie wymaga uprawnień F-gazowych – co dla wielu ekip instalacyjnych jest sporym plusem.

Do minusów monobloku można zaliczyć konieczność zastosowania dodatkowych zabezpieczeń, które mają chronić instalację przed skutkami niskich temperatur. W praktyce oznacza to konieczność zastosowania jednego z rozwiązań antyzamrożeniowych: 

• Zawory antyzamrożeniowe – w sytuacji zagrożenia zamarznięciem zawór spuszcza wodę z instalacji na zewnątrz. Urządzenie przestaje wtedy działać do czasu ponownego napełnienia i odpowietrzenia systemu.
• Instalacja na glikolu – można zalać układ roztworem glikolu, który nie zamarza. To jednak generuje dodatkowe koszty i nie każda instalacja dobrze znosi takie rozwiązanie.
• Wymiennik płytowy pośredni – bardziej zaawansowana opcja: pompa ciepła pracuje na glikolu, a ogrzewanie w domu – na wodzie. Taki układ jest bezpieczniejszy, ale droższy i bardziej energochłonny, bo wymaga podawania wyższej temperatury z pompy ciepła, aby osiągnąć zadaną temperaturę po stronie CO. Potrzebna jest dodatkowa pompa obiegowa. Sumarycznie znacznie podnosi koszt instalacji.
• Pompa obiegowa zasilana przez UPS – dodatkowy bypass z pompą zasilaną z akumulatora UPS, przeznaczony wyłącznie do instalacji z buforem równoległym. W przypadku zaniku napięcia system UPS automatycznie uruchamia pompę, zapewniając cyrkulację czynnika między jednostką zewnętrzną a buforem i chroniąc instalację przed zamarznięciem. Jedynym ograniczeniem rozwiązania jest czas pracy na zasilaniu awaryjnym.

Pompa monoblok to dobre rozwiązanie przy modernizacji, gdy brakuje miejsca na jednostkę wewnętrzną, nie ma zasobnika CWU lub liczy się szybki i prosty montaż – pod warunkiem, że inwestor ma świadomość konsekwencji związanych z zabezpieczeniami antyzamrożeniowymi i skonsultuje z ekspertem, czy dana instalacja dobrze poradzi sobie np. z glikolem.

SPLIT – więcej formalności, mniej kompromisów

W przypadku pompy SPLIT, mamy do czynienia z dwoma jednostkami: zewnętrzną i wewnętrzną. Między nimi biegnie instalacja chłodnicza, a dopiero w jednostce wewnętrznej układ łączy się z centralnym ogrzewaniem.

To rozwiązanie nie wymaga zabezpieczeń antyzamrożeniowych, bo woda nie wychodzi na zewnątrz. Jednak trzeba pamiętać, że montaż takiej pompy wymaga specjalistycznych uprawnień F-gazowych. Dodatkowo musisz wygospodarować miejsce wewnątrz budynku na jednostkę. Pompy typu SPLIT to dobry wybór dla osób, które mają zaplanowaną przestrzeń na maszynownię i chcą zminimalizować ryzyko komplikacji w sezonie grzewczym – np. związanych z zabezpieczeniami przed mrozem. W niektórych przypadkach wybór SPLIT-a jest konieczny z uwagi na wymogi producenta. Na przykład obecnie, przy zapotrzebowaniu na moc w okolicach 9 kW, Panasonic oferuje wyłącznie modele typu SPLIT. Wynika to z aktualnego typoszeregu producenta, który może ulec zmianie w przyszłości. 

Pompa ciepła SPLIT czy MONOBLOK – co wybrać i dlaczego?

Zarówno pompy ciepła typu SPLIT, jak i MONOBLOK spełniają swoje zadania równie skutecznie – szczególnie w przypadku modeli na czynnik R410A lub R32, gdzie układy chłodnicze są konstrukcyjnie bardzo podobne. Wydajność obu rozwiązań pozostaje na zbliżonym poziomie, a różnice wynikają głównie z rozmieszczenia elementów instalacji – w SPLIT część z nich znajduje się w jednostce wewnętrznej. Warto również pamiętać, że przy wyborze pomp ze zintegrowanym zasobnikiem CWU, zarówno MONOBLOK, jak i SPLIT wymagają jednostki wewnętrznej. Ostateczna decyzja powinna więc zależeć nie tylko od parametrów technicznych, ale także od warunków montażu i indywidualnych preferencji inwestora.

A co z czynnikiem R290?

To ważna kwestia – pompy ciepła na czynnik R290 (propan) występują wyłącznie w wersji MONOBLOK. Wynika to z przepisów dotyczących bezpieczeństwa, bo R290 jest czynnikiem naturalnym, ale łatwopalnym. Takie pompy są coraz popularniejsze i coraz lepiej dopracowane technologicznie – ale trzeba je montować zgodnie z określonymi normami.